Bir startup’ın kaderini ne belirler?
Ürün mü, ekip mi, yatırım mı, yoksa pitch deck mi?
Cevap çoğu zaman yanlış yerde aranır.
Bugün yüzlerce startup; mükemmel hazırlanmış sunumlarla, düzgün metriklerle, iddialı vaatlerle yatırımcı kapısı çalıyor ama aynı sonuçla karşılaşıyor: sessizlik.
Çünkü kimsenin konuşmadığı, kimsenin bilmediği, Google’da görünmeyen bir startup… ne kadar iyi olursa olsun, yok hükmündedir.
Bu yazı, “PR gereksiz”, “önce ürün”, “biz büyüyünce PR yaparız” diyenlere tokat gibi gelecek.
Startup Gazetesi İçerik
- 1 PR = Reklam Değildir (Ama Hâlâ Karıştırılıyor)
- 2 “Ürün İyiyse Zaten Yayılır” Masalı
- 3 Google’da Çıkmayan Startup, Yatırımcı Gözünde Yoktur
- 4 Pitch Deck İyi Ama Kimse Tanımıyor: En Büyük Çelişki
- 5 Medyada Yer Almak Neden Yatırım Sürecini Hızlandırır?
- 6 “PR Erken” Diyenler Ne Zaman Yapıyor?
- 7 PR = Satış, İş Ortaklığı ve Yetenek Çekimi
- 8 PR Yapmayan Startup Neyi Kaybeder?
- 9 Sonuç: Pitch Deck Sunumdur, PR Gerçekliktir
PR = Reklam Değildir (Ama Hâlâ Karıştırılıyor)
Türkiye’de PR denince hâlâ akla ilk gelen şey şudur:
“Parayla haber yaptırmak.”
Bu, PR’ın en yüzeysel ve en yanlış tanımıdır.
Gerçek PR:
-
Algı inşa eder
-
Güven üretir
-
Marka hafızası oluşturur
-
Arama motorlarında kalıcı iz bırakır
-
Yatırımcı, müşteri ve iş ortakları için kanıt sunar
Reklam satın alınır. PR kazanılır.
Bir reklam bittiğinde görünürlük biter. İyi yapılmış bir PR çalışması ise yıllarca Google’da durur, referans olur, konuşulur.
“Ürün İyiyse Zaten Yayılır” Masalı
Startup ekosistemindeki en tehlikeli cümlelerden biri şudur:
“Ürün iyiyse zaten kulaktan kulağa yayılır.”
Hayır.
Yayılmaz.
Bugün binlerce iyi ürün var ama kimse bilmiyor.
Çünkü anlatılmıyor.
Ürünün ne kadar iyi olduğu, onu kimin anlattığından ve nerede anlatıldığından bağımsız değildir.
PR tam olarak burada devreye girer:
-
Doğru hikâyeyi kurar
-
Doğru bağlamda sunar
-
Doğru kitleyle buluşturur
Google’da Çıkmayan Startup, Yatırımcı Gözünde Yoktur
Bugün bir yatırımcı ne yapıyor biliyor musun?
Pitch’ten sonra ilk refleksi şu: Google’a bakmak.
-
“Bu ekip daha önce nerede çıkmış?”
-
“Hangi mecralar yazmış?”
-
“Bağımsız kaynaklarda adı geçiyor mu?”
Eğer sonuçlar boşsa:
-
Güven düşer
-
Risk algısı artar
-
Değerlendirme yavaşlar
Çünkü yatırımcı şunu düşünür:
“Kimsenin konuşmadığı bir girişim neden ben yatırım yapayım?”
PR, yatırımcı için ön doğrulama aracıdır.
Pitch Deck İyi Ama Kimse Tanımıyor: En Büyük Çelişki
Bir startup düşün:
-
Sunumu mükemmel
-
Rakamlar düzgün
-
Ekip yetkin
Ama…
-
Medyada hiç yer almamış
-
Google’da 2–3 sonuç var
-
LinkedIn dışında görünürlüğü yok
Bu startup yatırım alabilir mi? Evet, ama ihtimali çok düşüktür.
Çünkü yatırımcı şunu ister:
-
Pazarda karşılığı var mı?
-
Konuşuluyor mu?
-
Hikâyesi başkaları tarafından da anlatılmış mı?
PR, pitch deck’in sessiz ama en güçlü slaytıdır.
Medyada Yer Almak Neden Yatırım Sürecini Hızlandırır?
PR doğru yapıldığında şunları sağlar:
-
Güven eşiğini düşürür
-
İlk temas süresini kısaltır
-
“Bizi araştırın” demek zorunda kalmazsın
-
Yatırımcı seninle gelmeden önce seni tanır
Yatırım süreçleri hızlanır çünkü:
-
Sorular azalır
-
Şüpheler erkenden çözülür
-
Referanslar hazırdır
Bu yüzden global startup’lar daha MVP aşamasında bile PR yapar.
“PR Erken” Diyenler Ne Zaman Yapıyor?
Bu cümleyi sık duyarsın:
“Şu an PR için erken.”
Gerçekte olan şudur:
-
Trafik yokken geç kalınır
-
Rakip konuşulurken sessiz kalınır
-
İlk fırsatlar kaçırılır
PR için en doğru zaman, kimsenin seni tanımadığı zamandır.
Çünkü o zaman hikâye senindir. Sonradan konuşulanlar hep “geç kalmış” olur.
PR = Satış, İş Ortaklığı ve Yetenek Çekimi
PR sadece yatırımcı için değildir.
İyi PR yapan startup:
-
Daha kolay müşteri bulur
-
Daha kaliteli iş ortaklarıyla masaya oturur
-
Daha iyi yetenekleri çeker
Çünkü insanlar şuna bakar:
“Bu startup ciddi mi?”
Ciddiyet, sadece ürünle değil; görünürlükle de ölçülür.
PR Yapmayan Startup Neyi Kaybeder?
-
Zaman kaybeder
-
Güven kaybeder
-
Fırsat kaybeder
-
Pazarda geç kalır
Ve en önemlisi: hikâyesini başkalarına kaptırır.
Sonuç: Pitch Deck Sunumdur, PR Gerçekliktir
Pitch deck, anlattığın şeydir.
PR, başkalarının senin hakkında anlattığıdır.
İkisi arasında fark varsa, yatırımcı her zaman ikincisine inanır.
Bu yüzden:
PR yapmayan startup,
pitch deck’i ne kadar iyi olursa olsun
kaybeder.
Bilgi Avcısı Editör: Her Soruya Bir Cevap Arıyor, Her Hikayede Bir Öğrenme Fırsatı Görüyor!
