Bir rakam, son haftanın bütün teknoloji haberlerinden daha çok şey anlatıyor: ChatGPT’nin yapay zeka pazarındaki payı ilk kez yüzde 50’nin altına düştü. Yıllarca “yapay zeka” demek neredeyse “ChatGPT” demekti. Artık değil.
Bu yazıda olayı haber olarak değil, girişimci gözüyle ele alacağım. Soru şu: taht el değiştirirken sen ürününü kimin üstüne kuruyorsun?
Startup Gazetesi İçerik
1. Liderlik Artık Tek Elde Değil
OpenAI bu ay en güçlü ailesini tanıttı: GPT-5.6, yanında Sol, daha ekonomik Terra ve Luna. Güçlü modeller. Ama aynı dönemde Google Gemini ve Anthropic Claude o kadar kullanıcı çekti ki ChatGPT ilk kez pazarın yarısından azına sahip oldu.
Yani en güçlü modeli çıkarmak bile liderliği garanti etmiyor. Üç dev şimdi başa baş koşuyor ve aralarındaki fark her ay değişiyor.
Girişimciler için: Bugün “en iyi model” dediğiniz şey, üç ay sonra ikinci sırada olabilir. Ürününüzü tek bir modele kilitlerseniz, o modelin her dalgalanmasında siz de dalgalanırsınız.
2. Devler Bile Tek Tedarikçiye Güvenmiyor
En çarpıcı hamle Microsoft’tan geldi. Yıllarca OpenAI’ın en büyük ortağı olan Microsoft, kendi modellerini çıkarmaya başladı; MAI-Code-1-Flash bunlardan biri, yazıyı doğrudan koda çeviriyor. Amaç açık: tek bir sağlayıcıya olan bağımlılığı azaltmak ve maliyeti düşürmek.
Düşünün. Dünyanın en değerli şirketlerinden biri bile “tek tedarikçiye bağlı kalmayayım” diyor. Peki üç kişilik startup’ınız, bütün geleceğini tek bir API’ye bağlamayı neden göze alsın?
Girişimciler için: Tek modele bağlanmak teknik bir tercih değil, ticari bir risktir. O model fiyat artırdığında kâr marjınız erir; aynı özelliği kendi ürününe eklediğinde varlık sebebiniz kalmaz.
3. İyi Haber: Alttaki Güç Ucuzluyor
Madalyonun parlak yüzü şu: bu rekabet fiyatları aşağı çekiyor. API maliyetleri yıllık yüzde 70 ile 90 arasında düşüyor. Yani dünyanın en güçlü modeli, aylık birkaç yüz dolarlık faturayla sizin uygulamanızın altında çalışabiliyor.
Devler milyarlarca dolar harcayıp bu modelleri eğitiyor; siz o gücü kiralayıp kendi dikey ürününüzü kuruyorsunuz. Compute’a sahip olmak zorunda değilsiniz, üstüne değer koymanız yeterli.
Girişimciler için: Modeli sahiplenmeye çalışmayın, sahiplenemezsiniz. Veriyi ve iş akışını sahiplenin. Asıl rekabet avantajı, bir hukuk firmasının sözleşme sürecini ya da bir distribütörün tahsilat akışını modele bağlamanızda.
4. Türk Girişimci İçin Tek Sigorta: Çoklu Model
Türkiye’de en yaygın hata, ilk denenen modele aşık olup oraya yerleşmek. Oysa doğru mimari, modeli kolayca değiştirebildiğiniz mimaridir. Bugün biri ucuzladı, ona geç; yarın diğeri güçlendi, ona geç. Üstelik açık ağırlıklı modeller (Qwen, Llama gibi) bu sigortayı bedavaya yakın veriyor; lisansları geri alınamaz.
Biz tam bu yüzden ürünlerimizi tek bir motora değil, model değiştirilebilir bir mimariye kurduk. Önemli olan hangi modelin kullanıldığı değil, modelin altındaki iş.
Model savaşı girişimci için bir tehdit değil, bir hediye. Devler birbiriyle yarıştıkça altyapı ucuzluyor, seçenek artıyor. Tehdit, bu savaşı görmezden gelip tek bir bayrağın altına çakılmakta.
Senin ürünün, altındaki tek modelin fiyat artışına ya da kapanmasına dayanabilir mi?
Ertuğrul Akben
Yapay Zeka & Sistem Stratejisti
ertugrulakben.com
Dijital dönüşüm ve yapay zeka odağında uzun süredir girişimler geliştiriyorum. Türkiye’de ve yurt dışında; medya, yazılım ve dijital pazarlama alanlarında faaliyet gösteren şirketlerim üzerinden farklı projeler yürütüyorum. Bu köşede amacım teknoloji gündemini aktarmak değil; teknolojinin sizin işinize, gelirine ve operasyonuna nasıl somut katkı sağlayacağını göstermek. Yapay zeka ve teknoloji dünyasındaki gelişmeleri anlaşılır bir dille, doğrudan uygulanabilecek örneklerle ele alacağım. Haftada bir kez burada buluşacağız.
