Gartner’ın 2025 sonunda yayımladığı rapor, teknoloji dünyasında sessiz bir deprem yarattı: 2028 itibarıyla kurumsal kararların yaklaşık %15’i yapay zeka ajanları tarafından alınacak.
Bu, sıradan bir otomasyon tahmini değil. Karar veren, analiz eden, strateji öneren ve hatta uygulayan otonom sistemlerden bahsediyoruz. Peki Türkiye ekosistemi bu dönüşüme hazır mı?
AI-MOI 2025 araştırmasının verileri, cevabın “henüz değil” olduğunu gösteriyor.
Startup Gazetesi İçerik
Rakamların Söylediği
490 Türk firması ve 1.414 katılımcıyla gerçekleştirilen araştırmanın sonuçları:
| Metrik | Değer |
| Ortalama AI Olgunluk Skoru | 14.03/100 |
| AI Kullanan Firma Oranı | %8,6 |
| Operasyonel Seviyede Firma | %0 |
| Gözlemci Seviyede Firma | %71,2 |
En dikkat çekici bulgu: Hiçbir firma operasyonel AI seviyesine ulaşamamış.
Yani Türkiye’de AI’ı gerçek anlamda iş süreçlerine entegre eden, karar mekanizmalarına dahil eden firma yok.
Agentic AI: Oyun Değiştiren Trend
2026’nın en büyük teknoloji trendi “Agentic AI” – otonom karar alabilen yapay zeka ajanları. TRAI verilerine göre, Türkiye’deki 457 yapay zeka girişiminin her üçte biri bu alana yöneliyor.
UiPath Türkiye Genel Müdürü Tuğrul Cora’nın ifadesiyle: “Pilot uygulama dönemi bitti. Artık sahaya inme zamanı.”
Ama sahaya inecek oyuncu var mı?
Türkiye’nin Paradoksu
İşte ilginç bir tablo:
- Olumlu Taraf:
- 457 AI girişimi (yıllık %20 büyüme)
- Her 3 yeni girişimden 1’i Agentic AI alanında
- Insider gibi global başarı hikayeleri
- Düşündürücü Taraf:
- Kurumsal AI adoption oranı %8,6
- Ortalama olgunluk skoru 14/100
- 1 numaralı engel: Uzmanlık eksikliği (%30,6)
Yani Türkiye’de AI üreten var, ama AI kullanan yok. Girişimciler üretiyor, şirketler izliyor.
Sektörel Kırılım
Araştırmada sektörler arasında anlamlı farklılıklar tespit edildi (F=215.188, p<0.001):
- Bilgi ve İletişim: En yüksek olgunluk
- Profesyonel Hizmetler: Orta seviye
- İmalat Sanayi: Potansiyel yüksek, uygulama düşük
- Perakende/E-ticaret: Büyük fırsat, düşük penetrasyon
Dikkat çekici olan: Bölgeler arasında anlamlı fark yok
(F=0.3, p=0.937). Ankara’daki firma da, Anadolu’daki firma da aynı “izleme” modunda.
2028 Senaryoları
Gartner’ın %15 tahmini gerçekleşirse, 2028’de şu tablo ile karşılaşabiliriz:
Senaryo 1: Hazırlanan Şirketler
- Agentic AI destekli karar sistemleri
- İnsan-AI hibrit yönetim modelleri
- Rekabet avantajı ve maliyet optimizasyonu
Senaryo 2: Hazırlanmayan Şirketler
- Manuel süreçlerle yavaş kalma
- Yetenekli çalışan kaybı
- Pazar payı erozyonu
Bugün %71,2’lik “gözlemci” grubu 2028’de hangi senaryoda olacak?
Kritik Soru: Engeller Nasıl Aşılır?
Araştırma, engelleri net olarak ortaya koyuyor:
- Uzmanlık Eksikliği (%30,6): Çözüm = Kurumsal AI eğitim programları
- Bütçe Kısıtı (%26,5): Çözüm = SaaS tabanlı, düşük maliyetli AI araçları
- Güvenlik Endişesi (%22): Çözüm = Lokal deployment, veri gizliliği protokolleri
- Altyapı Yetersizliği (%20,4): Çözüm = Bulut tabanlı çözümler, aşamalı geçiş
En önemli bulgu: Para değil, bilgi eksikliği 1 numaralı engel.
Bu, aslında iyi haber. Çünkü bütçe bulmak zor, eğitim almak görece kolay.
Sonuç: Seyirci Tribününden Sahaya
Türkiye’nin AI ekosistemi hızla büyüyor. Ama bu büyüme girişim tarafında kalıyor, kurumsal adaptasyon geride.
2028’e 2 yıl kaldı. Gartner’ın tahminine göre kurumsal kararların %15’i AI tarafından alınacak. Soru şu: Türk şirketleri karar alan tarafta mı olacak, yoksa kararları izleyen tarafta mı?
Pilot dönem bitti. Sahaya inme zamanı geldi.
Seyirci tribününde kalmak isteyenler için de bir seçenek var: İzlemeye devam etmek. Ama tribün giderek boşalıyor.
Kaynaklar
- AI-MOI Turkey 2025 Araştırması (Nisan-Kasım 2025)
- Gartner Strategic Technology Trends 2026
- TRAI Yapay Zeka Girişimleri Haritası (Ocak 2026)
- UiPath Türkiye Basın Açıklaması (Ocak 2026)
Dijital dönüşüm ve yapay zeka odağında uzun süredir girişimler geliştiriyorum. Türkiye’de ve yurt dışında; medya, yazılım ve dijital pazarlama alanlarında faaliyet gösteren şirketlerim üzerinden farklı projeler yürütüyorum. Bu köşede amacım teknoloji gündemini aktarmak değil; teknolojinin sizin işinize, gelirine ve operasyonuna nasıl somut katkı sağlayacağını göstermek. Yapay zeka ve teknoloji dünyasındaki gelişmeleri anlaşılır bir dille, doğrudan uygulanabilecek örneklerle ele alacağım. Haftada bir kez burada buluşacağız.
